خداوندا اگر باید هنوزم به راه وصل تو عمری..

عاقبت عشق زمینی را به عشق آسمانی باختیم  تا ...

تا كی به تمنای وصال تو یگانه...

خانه می بینی و من خانه خدا می بینم...

چون كه باشد پای یك عشق خدایی در میان ، چون كه باشد...

سلطان منی سلطان منی  اندر دل و جان ایمان منی ،در من...

درسته عزیزان  خدا ، عشق ، حمد و ستایش معبود وعبودیت .شعرهایی با مضامین عارفانه از شاعران و عارفان بزرگ این مرزو بوم همچون حضرت مولانا ،حافظ و...كه در قالب ظریف موسیقی این پیام بهشتی ریخته شده اند تا ترانه هایی بسازند عارفانه و خدایی.آنچه كه روح بشر تشنه ی آن است.

ترانه هایی كه وقتی با صدای ملكوتی حضرت شكیلا این هنرمند عارف ضمیرهمراه میشوند روح شنونده را تا عرش كبریایی به پرواز در می آورد و آتش عشق به حضرت حق تعالی را آنچنان در وجود او شعله ور میسازد و شوری را بر پا می كند كه بی اختیار او را به سماع وا می دارد.

بدون شك ترانه هایی همچون نور خدا،بانی عالم، درویش، مناجات و...از زیباترین و ماندگارترین كارهای عارفانه شكیلای عزیز می باشد.كارهایی كه میتوان اوج عرفان رو در آن دید.

به همین منظور مطالبی رو در زمینه ی  موسیقی عرفانی، عرفان و جایگاه اون در موسیقی وطنی گلچین كردم كه امیدوارم بتونم به این واسطه زمینه آشنایی بیشتر شما عزیزان با موسیقی سنتی رو فراهم كنم تا به ارزش هنر موسیقی و به طور اخص موسیقی عرفانی و كارهای بی نظیر شكیلای جان بیشتر و بیشتر پی برده و قدراین وجود ملكوتی، صدای عشق و عرفان ‹ حضرت شكیلا › رو بیشتر از پیش بدانیم :

بسیاری از حكما و اندیشمندان بزرگ ایران از گذشته های دور تا به امروز به نوعی در آثار خود به شرح و وصف موسیقی كه به ان علم جبرئیل لقب داده اند پرداخته و پرده از رمز و راز این هنر عظیم عرفانی برداشته اند.

عرفان یعنی معرفت به اصل اشیاء و حقیقت جهان و عارف كسی است كه به سیر و سلوك در جهان می پردازد تا به حقیقت و ذات باری تعالی دست یابد.

عرفان نه تنها در موسیقی بلكه در سایر حوزه های هنری و البته اصول اعتقادی ما حضور دارد.

در این بین عارف از موسیقی كمك می گیرد.به همین دلیل است كه اكثر عرفای ما اگاه به علم موسیقی بودند. به قول حافظ:

بیا ساقی آن می كه حال آورد                    كرامت فزاید كمال آورد

 بیا ساقی آن كیمیای فتوح                        كه با گنج قارون دهد عمر نوح

بده تا برو یت گشایند باز                              در كامرانی و عمر دراز

موسیقی اصیل ایرانی به نوعی با عرفان پیوند خورده است. به عبارت دیگه میتوان گفت عرفان در موسیقی ایرانی ریشه دارد.‹‹ به عقیده ی استاد شجریان موسیقی ذاتش عرفان است›› .

در این موسیقی نغمه ای كه در قسمت زیر نواخته شده است در قسمت بم هم اجرا می شود و این در واقع همان ذكر خفی و جلی ‹آشكارا› در عرفان است.یعنی اینكه سالك در ابتدا نام حق با صوت جلی ذكرمی گوید ولی هنگامی كه به مقامات بالاتر رسیدو تسلط بیشتری را بر نفس خود بدست اورد همان ذكر را  بصورت خفی انجام میدهد یعنی بدون اینكه به زبان آورد در دلش تكرار میكند.

موسیقیدان همیشه باید در حال باز شناختن شناخته های خود باشد تا به درك بیشتری از موسیقی برسد وهر روز نسبت به قبل به اصل نزدیكتر شود.

این بازشناختن كه یكی از معانی عرفان است در موسیقی همان تكرار می باشد.

موسیقی دان با تكرار گوشه های ردیف در اصل به تصفیه درون خویش پرداخته و به شناخت خویش نا ئل می گردد كه در واقع شناخت باری تعالی و رسیدن به ذات اقدس خداوند است.

موسیقی ایرانی به عارف آرامش می دهد و میتواند ذهن او را از امورات شیطانی دور كند و به قول حافظ  دل عارف را پاك كند.

  خلوت دل نیست جای صحبت اضداد     دیو چو بیرون رود فرشته درا ید

موسیقی ایرانی به بشر كمك میكند كه پاك زندگی كند و در صلح و آرامش ، بدون هیچ گونه كدورت و تعصب.

موسیقی اصیل و عرفانی ما شهوت را به عشق،ستم را به رافت، كینه را به عطوفت و به طور كلی تمام مظاهر بد را به جلوه های نیك تبدیل می كند.

حاتم عسگری یكی از مو یسقیدانان كشورمون در این باره می گوید:

من به شخصه به وجود موسیقی عرفانی معتقدم چراکه به نظر من ذات هنر موسیقی در حوزه های مختلف چون آواز ، نوازندگی ، آهنگسازی و ردیفدانی در موسیقی ایرانی"عرفان" است و اگر هنرمندی بتواند در این گونه ها بهترین موسیقی را به شکلی که حس نزدیکی به خدا در مخاطب ایجاد شود را ارائه دهد موسیقی عرفانی را خلق کرده است به شرط آنکه خود هنرمند بن مایه هایی از این حس را در وجودخود داشته باشد.

در موسیقی عرفانی شخص مطرح نیست .در این موسیقی نوازنده خواننده و شنونده همه و همه باید به نوعی عارف صفت باشند تا بتوانند از موسیقی لذت ببرند و در جهت و هدف اصلی كه همان رسیدن به ذات اقدس كبریایی است نزدیك شوند.

موسیقی یعنی عشق یعنی عرفان. هنر معجزه ی عشق است و اجرای هنر حقیقی و با اصالت جز از عهده ی عاشق خارج است.

حضرت مولانا می فرماید  :

قلم در وقت نوشتن عشق بر خود می شكافد و عقل در شرح عشق غرق در گل می شود.

موسیقی بدون عشق و عرفان یعنی هیچ.وبه همین دلیل تلفیق موسیقی ایرانی با عرفان اسلامی سبب شده است كه موسیقی ما یكی از كاملترین موسیقی های بشری باشد.

به قول شمس تبریزی موسیقی ایران وحی ناطق است.

 ای خدا بخشای ما را آن مقام        كاندرو بی حرف می روید كلام

البته ناگفته نماند فقط موسیقی سنتی ما نیست كه با عرفان پیوند خورده؛ بلكه نوعی عرفان در موسیقی محلی غرب كشور در میان اهل تصوف و دراویش جاریست كه جدا از موسیقی معمولی وسنتی ماست.

بد نیست كه حسن ختام این مقاله شعری باشه از مولانا :

مست شدند عارفان، مطرب معرفت بیا         زود بگو رباعیی، پیش درآ،بگیر دف

باد به بیشه درفكن،در سر سرو و بید زن     تا كه شوندسرفشان، بیدوچنارصف به صف
بید چو خشك و كل بود، برگ ندارد و ثمر         جنبش كی كند سرش،از دم بادلا تخف

لینك مطلب نظرات [] 
نوشته : فاطمه ساعت : 10:05 ق.ظ  تاریخ:چهارشنبه 8 آبان 1387